ĐAN MẠCH – Những công nhân làm việc chăm chỉ và luôn đáng tin cậy thường được nhận xét là đồng nghiệp tốt, vì vậy các công nhân lành nghề ở châu Âu đã đánh giá sự hợp tác của họ với robot cộng tác (cobot) (*), là vô cùng tích cực. Điều này đã được xác nhận bởi “State of industrial automation report 2025” (tạm dịch là “Thông báo tình hình tự động hóa ngành công nghiệp 2025”) từ ​​Universal Robots (UR), công ty tiên phong về cobot của Đan Mạch.
(*) Cobot (collaborative robot): là một loại robot được thiết kế đặc biệt để làm việc trực tiếp và an toàn bên cạnh con người trong một không gian chung, mà không cần rào chắn bảo vệ như robot truyền thống.

Công ty UR đã khảo sát gần 2.200 giám đốc điều hành từ tất cả các lĩnh vực và quy mô công ty khác nhau tại tám quốc gia châu Âu trong dự án này, với mục đích thu thập thông tin chi tiết về các yếu tố thúc đẩy, những rào cản và cơ hội của ngành tự động hóa, đặc biệt là trong các lĩnh vực robot, công nghệ trí tuệ nhân tạo và phân tích thông minh.

84% đánh giá tích cực việc sử dụng robot cộng tác (cobot)
Theo State of industrial automation report 2025, có 84% số người được khảo sát nhìn nhận tích cực việc ứng dụng cobot, trong khi chỉ 3% hoàn toàn phản đối công nghệ này. Tại CHLB Đức, 35% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết đã triển khai cobot trong hoạt động sản xuất, và thêm 31% doanh nghiệp khác đang trong quá trình chuẩn bị đưa công nghệ này vào sử dụng.

Nhiều việc làm mới hơn nhờ có cobot
Điều đáng chú ý nhất là kết quả cho thấy đa số những người được khảo sát (51%) kỳ vọng rằng đến năm 2030, cobot sẽ tạo ra thêm nhiều việc làm mới, thay vì làm mất đi cơ hội việc làm của người lao động. Phần lớn người tham gia khảo sát không bày tỏ lo ngại rằng việc ứng dụng cobot sẽ dẫn đến tình trạng cắt giảm nhân sự. Theo đánh giá của nhóm thực hiện nghiên cứu, việc người lao động không lo sợ bị thay thế là một tín hiệu quan trọng, cho thấy cobot đang được nhìn nhận như một sự mở rộng hữu ích của các khả năng về công nghệ, hỗ trợ con người thay vì cạnh tranh trực tiếp với họ.

Gia tăng năng suất có thể đo lường được
Nguyên nhân chính tạo nên sự hài lòng của những người tham gia khảo sát đối với cobot là những tác động tích cực, dễ nhận thấy trong công việc hằng ngày. Cụ thể, 89% khách hàng sử dụng cobot cho biết họ ghi nhận mức tăng năng suất có thể đo lường, trong đó hơn một nửa số người được hỏi cho biết năng suất đã cải thiện từ 10% đến 25%. Bên cạnh đó, những cải tiến về mặt công thái học cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao mức độ chấp nhận công nghệ cobot. Các robot này thường đảm nhiệm những công việc thông thường, nặng nhọc về thể chất như xếp pallet hoặc bốc xếp hàng hóa. Điều này không chỉ giúp giảm nguy cơ chấn thương, hạn chế tình trạng mệt mỏi cho người lao động, và tạo điều kiện tập trung vào các nhiệm vụ có giá trị cao hơn như kiểm soát chất lượng. Thông qua các nghiên cứu điển hình mang tính minh họa, công ty UR cho thấy cách các doanh nghiệp có thể loại bỏ các thao tác nâng vác nặng, đồng thời nâng cao mức độ hài lòng của đội ngũ công nhân thông qua việc tự động hóa quá trình xếp pallet.

Đặc biệt hấp dẫn đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ
Nhờ khả năng triển khai nhanh chóng hơn so với nhiều công nghệ quan trọng khác, đồng thời có tính linh hoạt cao trong việc điều chỉnh và chuyển đổi, cobot ngày càng giữ vai trò quan trọng trong các chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp. Đặc biệt, công nghệ cobot được các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME- small and medium enterprise) đánh giá là rất hấp dẫn. Tùy theo khu vực và cách định nghĩa, cobot hiện chiếm khoảng 10% tổng số robot công nghiệp được lắp đặt trên thế giới. Theo số liệu của liên đoàn robot quốc tế (International federation of robotics), cobot chiếm 11% tổng số robot công nghiệp được triển khai trong năm 2023. Các thống kê từ nhiều khu vực trên thế giới cũng cho thấy xu hướng gia tăng ứng dụng cobot vẫn đang tiếp tục và ngày càng rõ nét.

Vượt qua những khó khăn
Tuy mang lại nhiều lợi ích rõ rệt, sự tăng trưởng mạnh mẽ của cobot trên phạm vi quốc tế cũng đi kèm với không ít những vấn đề cần được giải quyết. Nghiên cứu của công ty UR đã cho thấy việc tích hợp cobot vào các hệ thống hiện hữu là rào cản lớn nhất. Vấn đề này đã được ghi nhận tại CHLB Đức với mức độ cao hơn so với mặt bằng chung của liên minh châu Âu. Bên cạnh đó, tại hầu hết các khu vực, dù mức độ chấp nhận cobot hiện nay đang ở mức cao, điều này vẫn chưa thể được xem là một xu hướng ổn định và bền vững. Nhiều chuyên gia thị trường cảnh báo nguy cơ người lao động có thể nhìn nhận cobot có thể thay thế họ trong công việc, từ đó làm giảm thiện chí hợp tác với những “đồng nghiệp” này. Theo các nhà phân tích, chỉ thông qua truyền thông minh bạch và trung thực, sự tham gia sớm của người lao động, việc xác định rõ ràng vai trò giữa con người và máy móc, và đặc biệt là bảo đảm sinh kế công bằng, doanh nghiệp mới có thể duy trì hình ảnh tích cực vốn đang chiếm ưu thế của cobot trong nhận thức của xã hội và lực lượng lao động.

Thực tế cho thấy mức độ hài lòng cao hơn của công nhân ở các nhà máy sản xuất
Thực tế triển khai cho thấy các doanh nghiệp đang chủ động đối mặt với những khó khăn và vì vậy ngày càng gia tăng việc sử dụng cobot trong sản xuất, phối hợp trực tiếp với con người từ khâu lắp ráp đến xử lý và vận chuyển vật liệu. Người lao động thường được đào tạo trước với vai trò “người vận hành robot”, trong khi các mô-đun làm việc cộng tác được đưa vào từng bước, trước hết nhằm đạt được các mục tiêu về công thái học. Kết quả đạt được nhìn chung là các quy trình sản xuất ổn định hơn, thời gian gián đoạn được rút ngắn và mức độ hài lòng của công nhân được nâng cao. Trong khảo sát năm 2024 do công ty UR thực hiện, có 30% nhà quản lý cho biết họ ưu tiên tự động hóa trước nhằm cải thiện điều kiện làm việc, chẳng hạn như giao cho cobot đảm nhiệm các công việc thông thường, kém vệ sinh và nguy hiểm.

Hiểu việc giới thiệu cobot như một dự án quản trị thay đổi đầy thách thức
Cobot đang tiếp tục được sử dụng rộng rãi, bằng chứng rõ ràng nhất là số liệu từ nghiên cứu hiện tại của công ty UR: 93% người tham gia nghiên cứu kỳ vọng rằng trong vòng mười năm tới, ít nhất một phần mười lực lượng lao động sẽ làm việc với cobot. Tuy nhiên, để đảm bảo sự đón nhận tích cực từ đội ngũ nhân viên, việc đưa cobot vào quy trình sản xuất cần được xem xét như một dự án quản trị thay đổi (change project) đầy thách thức. Doanh nghiệp không nên chỉ dừng lại ở việc chứng minh các lợi ích về công thái học hay các con số tăng trưởng năng suất đo lường được. Điều quan trọng cần tạo ra cơ hội để tất cả công nhân đều cảm thấy mình là một phần quan trọng trong quá trình tạo ra giá trị, từ đó xóa bỏ rào cản giữa con người và máy móc.

Để xem các tin bài khác về “Cobot”, hãy nhấn vào đây.

 

Nguồn: Hannover Messe