Trong bài viết trước về chủ đề đường sắt, ban biên tập technologyMAG đã chia sẻ bài viết về đường sắt tốc độ cao tại Ý, bài viết nói về một số thông tin cơ bản về hệ thống đường sắt tốc độ cao tại quốc gia này. Trong bài viết lần này, ban biên tập technologyMAG chia sẻ video của Railways Explained, video giúp khám phá một số thông tin về các con tàu tốc độ cao nổi bật đã và đang được vận hành tại Ý.

Trenitalia: Le Frecce – Những “Mũi tên” của nước Ý
Trenitalia: Le Frecce là tên thương hiệu dùng để chỉ hệ thống tàu tốc độ cao của Trenitalia, gồm ba dòng chính, đều mang biểu tượng “mũi tên”. Trenitalia (1) vận hành ba hạng dịch vụ chính:
– Frecciarossa (Mũi tên đỏ) – tuyến tàu nhanh nhất và cao cấp nhất, đạt tốc độ tối đa 300 km/h trên các tuyến đường tốc độ cao chuyên dụng.
– Frecciargento (Mũi tên bạc) – kết hợp giữa đường tốc độ cao và đường sắt truyền thống.
– Frecciabianca (Mũi tên trắng) – vận hành chủ yếu trên các tuyến truyền thống, kết nối nhiều thành phố lớn vừa của Ý.
(1) Trenitalia là hãng vận hành đường sắt quốc gia của Ý, thuộc Tập đoàn Đường sắt Nhà nước Ý (Ferrovie dello Stato Italiane – FS Group). Đây là doanh nghiệp vận tải hành khách và hàng hóa lớn nhất nước, chịu trách nhiệm chính trong việc khai thác các tuyến đường sắt nội địa và quốc tế.

Ba loại dịch vụ này được gọi chung là Le Frecce (tức “những mũi tên” trong tiếng Ý), tương tự như TGV của Pháp, ICE của Đức, hay AVE của Tây Ban Nha.

Frecciarossa: Biểu tượng của tốc độ Ý
Frecciarossa là dịch vụ cao cấp nhất, đạt tốc độ 300 km/h, và là đối thủ trực tiếp của Italo. Frecciarossa có hai dòng tàu chính:

1. ETR 500 (Elettro Treno Rapido 500)
Ra mắt vào thập niên 1990, do AnsaldoBreda sản xuất, ETR 500 đánh dấu thời kỳ hiện đại hóa đường sắt tốc độ cao của Ý. Phiên bản điện áp 3 kV DC đầu tiên hoạt động năm 1993, sau đó có thêm phiên bản đa điện áp (25 kV AC) phù hợp với hạ tầng mới. Mỗi đoàn tàu gồm 11 toa, có 574 chỗ ngồi, chia thành các hạng: Executive, Business + Bistro, Premium, và Standard.

2. ETR 1000 (Frecciarossa 1000)
Được phát triển bởi AnsaldoBreda và Bombardier, ETR 1000 được đặt hàng năm 2010 để đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật tốc độ cao của EU, với tốc độ thương mại 360 km/h, và được chứng nhận chạy xuyên biên giới ở 7 quốc gia châu Âu.

Đưa vào vận hành thương mại từ tháng 6 năm 2015, Frecciarossa 1000 nổi bật không chỉ bởi hiệu suất mà còn ở tính bền vững môi trường – phát thải ít hơn 28 microgram CO₂ trên mỗi hành khách-km, hạn chế tiếng ồn và rung động, đồng thời được làm từ vật liệu chế tạo có thể tái chế gần như 100%.

Bên trong tàu, màu sắc được phối theo từng hạng ghế: nâu cho hạng Executive, xanh cho hạng Business, đỏ cho hạng Premium và cam cho hạng Standard.

Frecciargento: Linh hoạt giữa hai hệ thống
Dịch vụ của dòng Frecciargento kết hợp giữa đường tốc độ cao và mạng lưới truyền thống, giúp hành khách đi đến nhiều nơi như Venice, Verona, Bolzano, Lecce, Reggio Calabria hoặc từ Rome đến các thành phố vùng Adriatic. Ba dòng tàu chính được sử dụng gồm:
– ETR 485 – tàu “Pendolino” (1): có thể nghiêng, đạt tốc độ 250 km/h, sử dụng hệ thống điện kép (3 kV DC / 25 kV AC). Với khả năng nghiêng tối đa 8 độ, tàu có thể vào cua nhanh hơn 35% so với tàu thông thường mà vẫn giữ êm ái cho hành khách.
– ETR 600: ra mắt năm 2006, còn gọi là “New Pendolino”, có hệ thống truyền động phân tán, tương thích cả đường tốc độ cao lẫn mạng truyền thống. Gồm 7 toa, chứa 432 chỗ ngồi.
– ETR 700: ban đầu được chế tạo cho Hà Lan và Bỉ (dự án Fyra), nhưng bị trả lại do lỗi kỹ thuật. Năm 2017, Trenitalia mua lại, tân trang toàn bộ và đổi tên thành ETR 700, chính thức phục vụ trên tuyến Adriatic (Milan – Lecce) từ 2019, với 8 toa, 500 chỗ ngồi.
(1) Pendolino trong tiếng Ý nghĩa là “con lắc nhỏ”, ám chỉ cơ chế con lắc giúp thân tàu nghiêng theo đường cong

Frecciabianca: Lựa chọn ổn định trên đường truyền thống
Frecciabianca hoạt động trên mạng đường sắt truyền thống, nối các thành phố lớn và trung bình. Loại tàu chủ lực là ETR 460, kế thừa công nghệ Pendolino từ năm 1994. Sau gần 30 năm phục vụ, Trenitalia bắt đầu ngừng vận hành dần ETR 460 từ cuối năm 2022 để thay bằng các đoàn tàu hiện đại hơn. Chín đoàn còn lại được rao bán vì vẫn còn giá trị kỹ thuật.

Italo: Đối thủ tư nhân của Trenitalia
Italo là hãng tư nhân đầu tiên trên thế giới sử dụng tàu AGV (Automotrice Grande Vitesse) của Alstom, phát triển hoàn toàn độc lập (không có sự tham gia của đường sắt quốc gia như SNCF dự án TGV). Tàu có thể chạy trên bốn hệ thống điện châu Âu, với tốc độ tối đa 300 km/h.

Năm 2008, Italo đặt mua 25 đoàn tàu AGV (mỗi đoàn 11 toa, 460 chỗ ngồi) với tổng giá trị 650 triệu euro, và hợp đồng bảo trì 30 năm cùng nhà ga bảo dưỡng tại Nola, gần Napoli. Để mở rộng dịch vụ, năm 2015, Italo tiếp tục đặt mua 12 tàu ETR 675 Avelia Pendolino – tương tự dòng ETR 600 của Trenitalia. Tính đến 2019, hãng NTV (Italo) vận hành 25 tàu AGV và 26 tàu Pendolino, cung cấp trải nghiệm sang trọng, hiện đại và tốc độ cho hành khách.

Kết luận
Cả Trenitalia và Italo đều góp phần đưa Ý trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu châu Âu về đường sắt tốc độ cao. Từ Frecciarossa 1000 thân thiện môi trường đến Italo AGV thanh lịch và mạnh mẽ, các đoàn tàu của Ý thể hiện sự kết hợp hoàn hảo giữa kỹ thuật, tiện nghi và tính bền vững.

Dù là Mũi tên đỏ, Mũi tên bạc, hay đoàn tàu Italo màu đỏ sẫm, hành trình đường sắt tốc độ cao tại Ý luôn là một trải nghiệm đẳng cấp thế giới.

Để xem các tin bài khác về “Cơ sở hạ tầng đường sắt”, hãy nhấn vào đây.

 

Nguồn: Railway Explained