CHÂU ÂU – Thị trường điện mặt trời tại châu Âu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ. Theo báo cáo “European market outlook” tại thị trường châu Âu mới nhất của Hiệp hội công nghiệp điện mặt trời châu Âu (SolarPower Europe), năm 2025 đã đánh dấu một năm thành công rực rỡ khác cho ngành điện mặt trời (PV – photovoltaic) trong khối liên minh châu Âu. Xét về tốc độ tăng trưởng hàng năm, CHLB Đức dẫn đầu danh sách, theo sau là Tây Ban Nha, Pháp, Ý và Ba Lan. Vai trò của năng lượng mặt trời trong việc đáp ứng nhu cầu điện năng của châu Âu ngày càng trở nên quan trọng.

Hội chợ Intersolar Europe 2026 sẽ chủ yếu tập trung vào các nhà máy điện mặt trời lai (hybrid PV)

Nhiều quốc gia đang thay đổi các chính sách trợ giá và mô hình tài chính, đặt ra những thách thức mới cho các nhà đầu tư. Trong bối cảnh các công cụ quản lý như hợp đồng chênh lệch (CfD – contracts for difference) (1) đang thiết lập một trật tự mới, ngành công nghiệp này cũng đang đáp ứng bằng các giải pháp dựa trên thị trường, tiêu biểu là các nhà máy điện mặt trời hybrid (hybrid PV) (2) và hợp đồng mua bán điện hybrid (hybrid PPAs – power purchase agreement).
(1) Hợp đồng chênh lệch: là một cơ chế hỗ trợ tài chính dài hạn giữa chủ đầu tư dự án điện (bên bán) và một cơ quan quản lý nhà nước hoặc bên mua.
– Khi giá thị trường thấp hơn giá thỏa thuận, chính phủ (hoặc cơ quan quản lý) sẽ chi trả phần chênh lệch cho nhà đầu tư. Điều này đảm bảo nhà đầu tư luôn thu về mức doanh thu tối thiểu để duy trì dự án và trả nợ vay.
– Khi giá thị trường lớn hơn giá thỏa thuận: nhà đầu tư phải hoàn trả phần doanh thu vượt mức cho chính phủ. Khoản tiền này thường được dùng để giảm giá điện cho khách hàng hoặc tái đầu tư vào lưới điện.
(2) Nhà máy điện mặt trời hybrid: là hệ thống kết hợp tấm pin năng lượng mặt trời với các nguồn năng lượng khác (như gió, máy phát diesel) và hệ thống lưu trữ điện (pin lithium, ắc quy), tích hợp bộ biến tần hybrid. Hệ thống này tối ưu hóa việc sản xuất điện, lưu trữ năng lượng dư thừa để dùng vào ban đêm hoặc khi mất điện, đảm bảo nguồn điện ổn định 24/7.

Hội chợ thương mại Intersolar Europe sẽ là nơi cung cấp những định hướng chuyên sâu: Tại chuỗi sự kiện The smarter E Europe, liên minh triển lãm ngành năng lượng lớn nhất châu Âu diễn ra tại Trung tâm hội chợ quốc tế Munich (Messe München), khách thăm có thể trải nghiệm các cải tiến công nghệ, thảo luận về các mô hình kinh doanh mới và kết nối với các nhà phát triển dự án, nhà sản xuất cũng như các nhà đầu tư từ ngày 23 đến 25 tháng 6 năm 2026. Dự kiến năm 2026 sẽ thu hút hơn 2.800 công ty trưng bày và hơn 100.000 khách thăm từ khắp nơi trên thế giới.

Sự mở rộng này nhấn mạnh vai trò thiết yếu của năng lượng mặt trời như một thành phần chủ chốt trong hệ thống cung ứng điện năng tại châu Âu. Đồng thời, thị trường cũng đang trải qua những biến động đáng kể. Nhiều quốc gia đang điều chỉnh các chương trình hỗ trợ hoặc thay thế chúng bằng các cơ chế khuyến khích dựa trên thị trường, điều này gây ra tâm lý lo ngại cho các nhà đầu tư. Thêm vào đó, các dự án thực tế đang ngày càng trở nên phức tạp hơn. Sự kết hợp của những yếu tố này chính là động lực thúc đẩy sự phát triển của các giải pháp kỹ thuật và mô hình kinh doanh mới.

Nhà máy điện mặt trời hybrid và hệ thống lưu trữ cố định: những công nghệ then chốt
Các nhà máy điện hybrid tích hợp giữa điện mặt trời, điện gió và/ hoặc hệ thống lưu trữ bằng pin đang có xu hướng gia tăng trên khắp châu Âu. Nhờ vào các chính sách trợ giá có mục tiêu và quy trình phê duyệt hiệu quả, tỷ trọng của các loại hình hệ thống này tại Anh hiện đã ở mức khá cao. Các mô hình kinh doanh như kinh doanh chênh lệch giá năng lượng (tích trữ điện khi giá thấp và bán ra khi giá cao) có thể giúp tối ưu hóa lợi nhuận. Trong hầu hết các trường hợp, một sự kết hợp giữa nhiều mô hình kinh doanh (đa dụng) sẽ được áp dụng. Điều này không chỉ đảm bảo vận hành tối ưu mà còn cho thấy nhu cầu cấp thiết về một môi trường đầu tư ổn định.

Điện mặt trời (PV) hiện đã trở thành một phần thiết yếu trong hệ thống cung ứng điện năng toàn cầu; dữ liệu từ tập đoàn nghiên cứu và tư vấn chiến lược Wood Mackenzie cho thấy tính đến đầu năm 2026, tổng công suất điện mặt trời tích lũy trên khắp thế giới đã đạt gần 3 terawatt. Sự tăng trưởng này đặt ra những thách thức mới cho lưới điện và các cơ chế thị trường, điển hình như tình trạng giá điện âm trong các giai đoạn cao điểm và sự gia tăng của các biện pháp điều phối lại (redispatch) (*). Tất cả những yếu tố này biến các hệ thống lưu trữ quy mô lớn thành một giải pháp mang tính đột phá, bởi chúng giúp lưu trữ nguồn điện mặt trời dư thừa và phát ngược lại lưới điện sau đó, góp phần tăng tính linh hoạt, tích hợp lưới điện tốt hơn và tối ưu hóa hiệu suất sử dụng hệ thống năng lượng tái tạo.
(*) Biện pháp điều phối lại: nhằm thay đổi kế hoạch phát điện ban đầu của các nhà máy điện, để tránh tình trạng quá tải cục bộ trên hệ thống truyền tải.

Các thiết bị lưu trữ cố định đang ngày càng mang lại lợi nhuận cao hơn. Theo công ty nghiên cứu chiến lược BloombergNEF, giá của các hệ thống lưu trữ cố định đã giảm mạnh xuống còn 70 usd trên mỗi kilowatt giờ vào năm 2025, đây là mức giảm lớn nhất trong tất cả các phân khúc pin lưu trữ. Sự sụt giảm giá thành này được thúc đẩy bởi tình trạng dư thừa công suất trong sản xuất cell pin, sự cạnh tranh khốc liệt giữa các nhà sản xuất Trung Quốc và việc mở rộng sử dụng công nghệ lithium – sắt – photphat (LFP – lithium-iron-phosphate). Các thiết bị lưu trữ cố định có thể được kết hợp để tạo thành các hệ thống PV hybrid, trở thành một phần không thể thiếu trong quá trình chuyển dịch năng lượng tại châu Âu và trên khắp thế giới. Chúng giúp tăng cường sự ổn định của hệ thống, tạo điều kiện cho các mô hình kinh doanh mới và củng cố khả năng sinh lời của các dự án trong bối cảnh thị trường thay đổi và các quy định mới về trợ giá.

Các mô hình tài chính mới: hợp đồng chênh lệch (CfD)
Tại nhiều quốc gia châu Âu, các mô hình hợp đồng chênh lệch (CfD) đã bắt đầu thay thế cơ chế giá bán điện hỗ trợ (FiT – feed-in tariff) truyền thống. Các mô hình này giúp đảm bảo lợi nhuận cho các nhà phát triển dự án, ổn định giá điện cho khách hàng và bao gồm cả các điều khoản thu hồi (clawback) để hoàn trả phần doanh thu vượt mức. Hệ thống này sẽ có sự thay đổi tại CHLB Đức: Cơ chế giá bán điện hỗ trợ do chính phủ phê duyệt theo luật nguồn năng lượng tái tạo (EEG) sẽ bị chấm dứt vào cuối năm 2026. Các đơn vị tham gia thị trường lo ngại rằng nếu không có cơ chế giá EEG, việc đảm bảo các khoản vay cho dự án mới sẽ trở nên khó khăn hơn, đồng thời họ đang kêu gọi xây dựng các khung pháp lý tin cậy để bảo đảm an toàn đầu tư tại Đức cũng như trên khắp châu Âu.

Kết nối cộng đồng quốc tế tại hội chợ Intersolar Europe
Các nhà máy điện mặt trời hybrid và những mô hình tài chính mới sẽ là tâm điểm chú ý tại hội chợ Intersolar Europe 2026. Hội thảo Intersolar Europe sẽ khai mạc vào ngày 22 tháng 6, mở đầu cho chuỗi sự kiện trưng bày với sự góp mặt của các chuyên gia danh tiếng, các buổi thảo luận chiến lược và những phân tích chuyên sâu về xu hướng thị trường. Từ ngày 23 đến 25 tháng 6, những ứng dụng thực tiễn của các chủ đề này sẽ được thảo luận tại diễn đàn Intersolar, song song với việc các công ty trình bày những giải pháp cụ thể tại các sảnh. Hội chợ Intersolar Europe sẽ được tổ chức trong khuôn khổ The smarter E Europe, liên minh hội chợ ngành năng lượng lớn nhất châu Âu, cùng với ba hội chợ khác là ees Europe, Power2Drive Europe và EM-Power Europe. Dự kiến năm 2026 sẽ thu hút hơn 2.800 đơn vị triển lãm và hơn 100.000 khách tham quan từ khắp nơi trên thế giới.

Để xem các tin bài khác về “Năng lượng mặt trời”, hãy nhấn vào đây.

 

Nguồn: Intersolar