Việc trao đổi kiến ​​thức giữa các lĩnh vực sẽ giúp các doanh nghiệp tăng khả năng phục hồi, năng suất và tăng trưởng trong dài hạn

Tháng Bảy 19 13:00 2026

THỔ NHĨ KỲ – Khi các nhà sản xuất đối mặt với những bất ổn kinh tế liên tục, đa dạng hóa đã trở thành một chiến lược ngày càng quan trọng. Việc mở rộng sang các lĩnh vực hoặc khu vực địa lý mới được xem là một phương thức hiệu quả để xây dựng khả năng phục hồi, giảm sự phụ thuộc vào một thị trường duy nhất và ổn định nguồn cầu. Tuy nhiên, dù nhiều doanh nghiệp đang thực hiện đa dạng hóa, số lượng doanh nghiệp chuyển giao kiến thức và kỹ năng cần thiết để thành công trong môi trường mới lại ít hơn số đó. Trong bài viết này, ông Hakan Aydoğdu, Giám đốc điều hành công ty CNC Tezmaksan chuyên về tự động hóa, phân tích cách thức hoạt động trao đổi kiến thức liên ngành giúp các doanh nghiệp tăng cường khả năng phục hồi, năng suất và tăng trưởng trong dài hạn.

Nhiều doanh nghiệp sản xuất khi bước vào các lĩnh vực mới vẫn tiếp tục vận hành trong những giới hạn kiến thức cũ, chưa tiếp thu được chuyên môn, quy trình và chiến lược nhân sự vốn đã được thiết lập vững chắc ở những nơi khác trong ngành.

Thông báo về tình trạng mất cân bằng thị trường lao động từ cổng thông tin dịch vụ việc làm châu Âu (EURES – European employment services) đã nhấn mạnh tình trạng thiếu hụt nhân sự kéo dài trong các vị trí kỹ thuật và kỹ sư, đặc biệt các lĩnh vực sản xuất tiên tiến, cần kỹ năng chuyên môn cao ngày càng khó tuyển dụng.

Các ngành công nghiệp như hàng không vũ trụ, ô tô và sản xuất chế tạo nói chung đều dựa trên nền tảng công nghệ và nguyên lý sản xuất tương tự nhau, thế nhưng việc truyền đạt kinh nghiệm chuyên môn chưa được chia sẻ một cách có hệ thống. Hệ quả là những kiến thức giá trị bị cô lập giữa các lĩnh vực, làm hạn chế sự phát triển của lực lượng lao động và khả năng phục hồi vận hành.

Cơ hội bị bỏ lỡ giữa các lĩnh vực
Các nhà sản xuất hàng không vũ trụ vốn nổi tiếng với các tiêu chuẩn chất lượng cao, cần có khả năng truy xuất nguồn gốc và kiểm soát quy trình. Trong khi đó, quy trình sản xuất ô tô lại ưu tiên tính hiệu quả, khả năng mở rộng quy mô và sản xuất tinh gọn (lean manufacturing). Cả hai lĩnh vực này đều phụ thuộc lớn vào kỹ thuật gia công tiên tiến và đội ngũ kỹ sư lành nghề, nhưng những bài học kinh nghiệm phát triển ở ngành này lại không phải lúc nào cũng được áp dụng cho ngành kia.

Trước tình trạng thiếu hụt kỹ năng, các nhà sản xuất thường tự phát triển các phương pháp đào tạo, tối ưu hóa quy trình và hoạch định nguồn nhân lực, thay vì kế thừa kiến thức từ các lĩnh vực tương đồng về nền tảng kỹ thuật, quy trình hoặc công nghệ. Trong một thị trường lao động bị thắt chặt, sự trùng lặp này làm chậm tiến độ và tiến trình mở rộng quy mô. Theo công ty Deloitte và viện sản xuất (The manufacturing institute), có đến 3,8 triệu vị trí việc làm thuộc ngành sản xuất mới cần tuyển dụng vào năm 2033, dự kiến sẽ có một tỷ lệ lớn vị trí không tuyển dụng được nhân sự do tình trạng thiếu hụt kỹ năng diễn ra liên tục.

Thúc đẩy sự dịch chuyển và chia sẻ học thuật
Giải quyết vấn đề này cần một sự thay đổi trong cách nhìn nhận về kỹ năng. Rất nhiều năng lực quan trọng có thể chuyển giao linh hoạt giữa các lĩnh vực. Lập trình máy gia công CNC, lập kế hoạch sản xuất, đảm bảo chất lượng (QA) và tích hợp kỹ thuật số là những năng lực sản xuất nền tảng, có thể áp dụng chung cho nhiều ngành công nghiệp khác nhau, chứ không bị giới hạn trong một lĩnh vực duy nhất.

Khuyến khích sự dịch chuyển nhân sự liên ngành có thể giúp giải quyết vấn đề này. Các kỹ sư và kỹ thuật viên vận hành khi chuyển đổi giữa các ngành công nghiệp sẽ mang theo những kinh nghiệm có thể điều chỉnh để thích ứng với các ứng dụng mới. Dù vậy, sự dịch chuyển này thường bị giới hạn bởi định kiến cho rằng kiến thức chuyên ngành là không thể chuyển giao, ngay cả khi các kỹ năng chính có mức độ tương đồng cao.

Nguyên lý này cũng cần được áp dụng cho các công nghệ hỗ trợ sản xuất. Các nền tảng tự động hóa được xây dựng trên các giao diện đồng nhất và quy trình chuẩn hóa có thể giảm nhu cầu tái đào tạo chuyên biệt theo từng ngành, giúp công nhân dễ dàng chuyển đổi giữa các ứng dụng khác nhau. Các hệ thống tự động hóa CNC dạng mô-đun, như robot CubeBOX của tập đoàn Tezmaksan tích hợp với phần mềm RoboCAM+, được thiết kế theo cách thức này, giúp các nhà sản xuất áp dụng các kỹ năng sẵn có trên nhiều dòng máy, môi trường sản xuất và ngành công nghiệp khác nhau.

Hệ sinh thái đào tạo cũng đóng một vai trò quan trọng. Sự hợp tác chặt chẽ hơn giữa doanh nghiệp, các đơn vị giáo dục và tổ chức đào tạo có thể giúp chuẩn hóa các năng lực chính, giúp người lao động dễ dàng chuyển đổi giữa các lĩnh vực hơn. Các khung kỹ năng chung sẽ cho phép các nhà sản xuất tiếp cận nguồn nhân tài rộng lớn hơn, thay vì cạnh tranh gay gắt cho những nguồn lực hạn chế.

Diễn đàn kinh tế thế giới (World economic forum) ước tính rằng 39% kỹ năng chính của người lao động sẽ thay đổi vào năm 2030, điều này càng củng cố nhu cầu về các hệ thống đào tạo linh hoạt hơn và các năng lực kỹ thuật có tính chuyển giao cao giữa các lĩnh vực sản xuất.

Vai trò của chuỗi cung ứng
Sự hợp tác trong chuỗi cung ứng cũng đóng vai trò quan trọng. Các nhà sản xuất hiếm khi hoạt động độc lập (kết hợp với các nhà cung cấp khác nhau), tuy nhiên việc chia sẻ kiến thức trong chuỗi cung ứng thường chỉ giới hạn ở các yêu cầu vận hành tức thời. Việc mở rộng hoạt động trao đổi này bao gồm phương thức tối ưu nhất (best practices), cải tiến quy trình và chiến lược phát triển lực lượng lao động có thể tạo ra những lợi ích rộng lớn hơn.

Các nhà cung ứng làm việc với nhiều lĩnh vực khác nhau sở hữu vị thế lý tưởng để chuyển giao các góc nhìn chuyên sâu giữa các ngành công nghiệp. Bằng cách thúc đẩy sự hợp tác mạnh mẽ hơn, các nhà sản xuất có thể tiếp cận nền tảng kinh nghiệm rộng hơn và đẩy nhanh việc áp dụng các phương pháp đã được chứng minh hiệu quả.

Điều này ngày càng trở nên quan trọng khi các quy trình sản xuất liên kết chặt chẽ hơn. Các hệ thống kỹ thuật số, quy trình chuẩn hóa và công nghệ chia sẻ đã giúp việc áp dụng kiến thức trên nhiều ứng dụng trở nên dễ dàng hơn.

Từ đa dạng hóa đến khả năng phục hồi
Đa dạng hóa vẫn là một bước đi quan trọng hướng tới khả năng phục hồi, nhưng đó chỉ là một phần của giải pháp. Theo công ty PwC, 63% doanh nghiệp điều chỉnh chuỗi cung ứng của họ để quản lý rủi ro gián đoạn, phản ánh xu hướng khả năng phục hồi và tính linh hoạt trong vận hành đang trở thành những ưu tiên trong ngành sản xuất.

Các nhà sản xuất kết hợp thành công giữa đa dạng hóa với hoạt động trao đổi kiến thức chủ động sẽ có vị thế tốt hơn để đáp ứng nguồn cầu thay đổi, ứng dụng các công nghệ mới và tận dụng tối đa các kỹ năng sẵn có. Họ có thể khai thác một nguồn chuyên môn rộng lớn hơn để nâng cao hiệu suất.

Cuối cùng, việc thu hẹp khoảng cách thiếu hụt kỹ năng trong ngành sản xuất sẽ cần nhiều yếu tố hơn việc thụ động đăng tin tuyển dụng, vì nguồn cung nhân lực chất lượng cao trên thị trường đang giảm mạnh. Nó phụ thuộc vào mức độ hiệu quả mà toàn ngành chia sẻ những kiến thức mình đã có. Việc phá vỡ các rào cản cô lập giữa các lĩnh vực, nâng cao tính linh hoạt (sự dịch chuyển) của lực lượng lao động và tăng cường hợp tác trong chuỗi cung ứng là những yếu tố thiết yếu để xây dựng một môi trường sản xuất cạnh tranh và vững chắc hơn.

Để xem các tin bài khác về “Chuyển giao kiến thức”, hãy nhấn vào đây.

 

Nguồn: Shop Metalworking Technology

Bình luận hay chia sẻ thông tin