CHÂU ÂU – Vào ngày 20 tháng 5, một khảo sát từ công ty Nikkei Research được công bố với kết quả đáng chú ý: một phần ba số doanh nghiệp Nhật Bản được khảo sát hiện đã và đang lên kế hoạch hoặc xem xét việc đưa robot tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) vào vận hành. Riêng trong ngành sản xuất thiết bị vận tải, tỷ lệ này đến 80%. Các lĩnh vực ứng dụng quan trọng được ghi nhận bao gồm sản xuất, các công việc nguy hiểm và các hoạt động tiếp xúc với khách hàng.

Robot tích hợp công nghệ AI không còn là một “sân chơi” tự động hóa thử nghiệm, mà đã trở thành giải pháp cụ thể cho tình trạng thiếu hụt lao động, áp lực năng suất và cuộc đua cạnh tranh quốc tế.

Trung Quốc: không dừng lại ở các dự án thí điểm
Bối cảnh quốc tế càng làm tăng thêm tính cấp bách của xu hướng này. Theo thông báo từ liên đoàn robot quốc tế (IFR – International federation of robotics), kế hoạch năm năm lần thứ 15 của Trung Quốc xác định robot tích hợp công nghệ AI là yếu tố chiến lược trong hệ thống công nghiệp của quốc gia này. Đồng thời, liên đoàn IFR cũng lưu ý rằng robot công nghiệp vẫn giữ vai trò chính trong các nhà máy sản xuất yêu cầu độ chính xác cao và tốc độ lớn, và việc triển khai robot hình người (humanoid) phổ biến như những trợ lý nhà máy đa năng khó thực hiện trong ngắn hạn. Một số liệu đáng chú ý: theo liên đoàn IFR, tỷ lệ nhà cung cấp nội địa trong tổng số robot công nghiệp được lắp đặt tại Trung Quốc đã tăng mạnh từ 30% năm 2020 lên 57% vào năm 2024.

Trung Quốc đang kết hợp chặt chẽ giữa robot công nghiệp truyền thống, chiến lược AI, bí quyết sản xuất và cách tiếp cận mở rộng quy mô do chính phủ dẫn dắt. Trong khi nhiều doanh nghiệp quốc tế vẫn đang tranh luận liệu một dự án thử nghiệm có thể sẵn sàng đưa vào sản xuất vào năm tới hay không, thì Trung Quốc đã tư duy theo quy mô nền tảng, chuỗi cung ứng và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tình trạng thiếu hụt lao động mang tính hệ thống
Nhật Bản đã phát triển lĩnh vực robot từ lâu, nhưng đang đối mặt với thực trạng già hóa dân số và thị trường lao động thu hẹp. Khi nguồn nhân lực ngày càng khan hiếm, tự động hóa không còn đơn thuần là vấn đề tối ưu hóa quy trình, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để duy trì hoạt động sản xuất ổn định. Khi đó, robot không chỉ đơn giản là thay thế con người. Nó thay thế những vị trí nhân sự bị thiếu hụt, điều mà các doanh nghiệp không thể thực hiện bằng các phương pháp tuyển dụng truyền thống và phúc lợi để thu hút nguồn lao động trẻ.

Đối với các nhà hoạch định chiến lược tại CHLB Đức và châu Âu, thực tế này thật khó chấp nhận, nhưng lại là một động lực thúc đẩy cần thiết. Nó buộc các quốc gia phải tự hỏi liệu có thể tiếp tục xem robot là một dự án đầu tư một lần duy nhất nữa hay không. Câu trả lời chắc chắn là: Không! Những doanh nghiệp chỉ tự động hóa riêng lẻ từng khu vự mà bỏ qua dòng chảy dữ liệu, kiến trúc phần mềm, đào tạo nhân sự, bảo trì, an ninh mạng và khả năng mở rộng quy mô, thì xem như đang tự đánh mất toàn bộ tiềm năng của công nghệ này.

Châu Âu không cần sao chép mô hình của Trung Quốc, nhưng phải tăng tốc mở rộng quy mô
Châu Âu không cần sao chép mô hình của Trung Quốc. Điểm mạnh của châu Âu nằm ở kỹ thuật cơ khí, bí quyết quy trình, chất lượng, tiêu chuẩn an toàn, năng lực tích hợp hệ thống và lợi thế tiếp cận các ngành công nghiệp hạ nguồn (end-user industries) (chế tạo ô tô, sản xuất điện thoại, đóng gói thực phẩm, dệt may,…) có yêu cầu phức tạp. Tuy nhiên, chính những thế mạnh này cần được chuyển hóa nhanh chóng hơn nữa thành các giải pháp robot có khả năng mở rộng quy mô lớn.

Điểm nghẽn thường không nằm ở robot đầu tiên được đưa vào nhà máy. Nhiều doanh nghiệp từ lâu đã sở hữu các robot cộng tác (cobot), khu vực bốc dỡ hàng, robot tự hành (AMR) hay các dự án thí điểm thị giác nhân tạo (AI vision). Điểm nghẽn thực sự nằm ở tính khả lập (repeatability). Liệu có các giao diện chuẩn hóa hay không? Có các phân xưởng dạng mô-đun không? Có một chiến lược dữ liệu rõ ràng không? Liệu đội ngũ bảo trì có rơi vào khủng hoảng mỗi khi hệ thống cập nhật phần mềm? Và quan trọng là, đã có một lộ trình cụ thể xác định ứng dụng nào sẽ được mở rộng quy mô trước, và ứng dụng nào sẽ tạm thời bị gác lại hay chưa?

Để xem các tin bài khác về “Robot”, hãy nhấn vào đây.

 

Nguồn: Hannover Messe