THỤY ĐIỂN – Từ lâu, các chuỗi cung ứng toàn cầu đã được xây dựng dựa trên tiêu chí hiệu quả và tối ưu chi phí. Tuy nhiên, trong các ngành công nghiệp chiến lược hiện nay, thách thức về chính trị cũng quan trọng không kém gì bài toán hậu cần. Một nghiên cứu mới từ dự án “House of innovation” thuộc trường kinh tế Stockholm (SSE – Stockholm school of economics) chỉ ra rằng: sự đối đầu ngày càng tăng giữa các cường quốc đang thúc đẩy các doanh nghiệp phải tái tư duy về nguồn cung ứng nguyên vật liệu, địa điểm đặt nhà máy và cách thiết lập các quan hệ đối tác trong dài hạn.
Nghiên cứu tập trung vào lĩnh vực bán dẫn và nguyên tố đất hiếm, hai ngành công nghiệp then chốt đối với các công nghệ hiện đại như xe điện, năng lượng tái tạo và điện tử tiên tiến. Cả hai lĩnh vực này đã trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc.
Ông Constantin Blome, đồng tác giả nghiên cứu và là Giáo sư tại trường SSE, chia sẻ: “Những gì chúng ta đang chứng kiến là một sự thay đổi rõ rệt trong tư duy của các doanh nghiệp về chuỗi cung ứng. Các cân nhắc về địa chính trị không còn là vấn đề phụ, chúng đang ngày càng chi phối những quyết định vốn trước đây chỉ dựa trên chi phí và hiệu quả. Điều này biến việc thiết kế chuỗi cung ứng thành một vấn đề mang tính chiến lược thay vì chỉ đơn thuần là tác nghiệp.”
Từ tối ưu hiệu quả đến tăng cường khả năng phục hồi Dựa trên các cuộc phỏng vấn với các nhà quản lý cấp cao tại những tập đoàn công nghệ cao đang hoạt động tại Mỹ và Trung Quốc, nghiên cứu cho thấy một sự thay đổi rõ rệt trong cách các doanh nghiệp phản ứng với những bất ổn chính trị. Các chính sách như kiểm soát xuất khẩu, trợ cấp và yêu cầu nội địa hóa đã làm gia tăng sự bất định, khiến việc lập kế hoạch dài hạn trở nên khó khăn hơn.
Thay vì chỉ xem các quy định mới là những gián đoạn ngắn hạn, các doanh nghiệp đang ngày càng điều chỉnh các quyết định dài hạn về nguồn cung ứng, năng lực sản xuất và quan hệ với nhà cung cấp. Điều này bao gồm việc đa dạng hóa danh mục nhà cung cấp, giảm bớt sự phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất đối với các nguồn lực đầu vào thiết yếu và trong một số trường hợp là dịch chuyển hoặc nhân bản quy trình sản xuất sang các khu vực khác nhau. Những thay đổi này thường gây tốn kém, nhưng các doanh nghiệp xem đó là điều tất yếu để duy trì khả năng tiếp cận các công nghệ then chốt trong bối cảnh chính trị đầy biến động.
Ông Łukasz Bednarski, đồng tác giả và nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại trung tâm an ninh và khả năng phục hồi (Center for security and resilience) thuộc trường SSE, nói rằng: “Các doanh nghiệp không chỉ đơn thuần tuân thủ các quy định mới. Họ đang tái cấu trúc các chuỗi cung ứng để giúp chúng trở nên bền bỉ hơn, ngay cả khi phải chấp nhận mức chi phí cao hơn trong ngắn hạn.”
Ý nghĩa đối với doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách Các kết quả nghiên cứu đã làm nổi bật một sự chuyển dịch rộng lớn hơn trong hoạt động kinh doanh toàn cầu. Chiến lược chuỗi cung ứng giờ đây không còn đơn thuần là vấn đề vận hành, nó liên kết chặt chẽ với an ninh quốc gia và chính sách công nghiệp. Đối với các công ty, điều này đồng nghĩa với việc phải tích hợp các rủi ro địa chính trị vào các quyết định đầu tư dài hạn. Đối với các nhà hoạch định chính sách, nghiên cứu nhấn mạnh cách thức các chính sách công nghiệp và thương mại trực tiếp chi phối hành vi của doanh nghiệp.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những thay đổi này có khả năng sẽ kéo dài. Khi sự cạnh tranh chiến lược tiếp diễn, các công ty trong những ngành công nghiệp then chốt có thể sẽ ngày càng vận hành trong các hệ thống chuỗi cung ứng song song, phù hợp với các khối địa chính trị khác nhau.
Kết quả, các chuỗi cung ứng trong những ngành chiến lược đang trở nên ít hội nhập toàn cầu hơn và bị phân mảnh hơn về mặt chính trị. Nghiên cứu gợi ý rằng các doanh nghiệp có thể tăng cường vận hành các cấu trúc chuỗi cung ứng song song nhằm tương thích với các khối địa chính trị khác biệt, một sự chuyển dịch mang lại những hệ quả dài hạn cho thương mại và năng lực cạnh tranh toàn cầu.
Để xem các tin bài khác về “Bán dẫn”, hãy nhấn vào đây.
Nguồn: Hannover Messe