SpaceX đã đánh dấu một cột mốc lịch sử khi chính thức ra mắt trên thị trường chứng khoán, đồng thời thực hiện một vụ phóng tên lửa Falcon 9 đưa các vệ tinh Starlink lên quỹ đạo ngay trong ngày giao dịch đầu tiên (12/06/2026). Sự kiện này là dịp để nhìn lại hành trình phát triển của SpaceX từ một startup nhỏ được thành lập vào năm 2002 trở thành một trong những doanh nghiệp hàng không vũ trụ và công nghệ có ảnh hưởng lớn nhất thế giới.

Trong bài viết lần này, ban biên tập technologyMAG chia sẻ video của kênh Forbes, ghi lại khoảnh khắc SpaceX chính thức lên sàn chứng khoán.

Buổi lễ mở đầu bằng việc điểm lại chặng đường phát triển của SpaceX, bắt đầu từ chương trình Falcon 1. Mặc dù những nỗ lực phóng đầu tiên của công ty từng gặp nhiều thất bại và sự cố kỹ thuật, các thử thách đó cuối cùng đã mở đường cho hàng loạt thành tựu mang tính bước ngoặt trong lĩnh vực không gian thương mại. Qua nhiều năm, SpaceX đã trở thành công ty tư nhân đầu tiên phóng thành công tên lửa sử dụng nhiên liệu lỏng lên quỹ đạo, đưa hàng hóa và phi hành gia tới Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), đồng thời nâng cao năng lực đưa phi hành gia ra ngoài không gian vũ trụ từ Hoa Kỳ.

Quy mô hoạt động kỷ lục của SpaceX
Hiện nay, SpaceX đang vận hành ở quy mô chưa từng có trong ngành công nghiệp vũ trụ. Chỉ riêng năm trước, công ty đã thực hiện 165 nhiệm vụ phóng tên lửa lên quỹ đạo, lập kỷ lục về số lượng vụ phóng nhiều nhất từng được thực hiện bởi một đơn vị khai thác duy nhất trong lịch sử.

Mạng internet vệ tinh Starlink hiện đang phục vụ hơn 12 triệu thuê bao tại 164 quốc gia và vùng lãnh thổ thông qua mạng lưới chòm vệ tinh (constellation) gồm khoảng 9.600 vệ tinh hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Hệ thống này cung cấp kết nối internet tốc độ cao cho nhiều cộng đồng ở những vị trí mà hạ tầng viễn thông mặt đất chưa thể tiếp cận.

Công ty cũng nhấn mạnh những tiến bộ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo thông qua xAI. Nền tảng này được sử dụng để tăng cường năng lực cho các hệ thống không gian và kết nối của công ty bằng cách chuyển đổi dữ liệu quy mô lớn thành các thông tin có thể hành động được.

Khi chính thức giao dịch trên sàn NASDAQ với mã cổ phiếu SPCX, SpaceX cho biết đây là đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng lớn nhất trong lịch sử thị trường vốn. Đại diện NASDAQ ca ngợi SpaceX là một trong những doanh nghiệp đang xây dựng cả hạ tầng vật lý lẫn hạ tầng số của tương lai, đồng thời nhấn mạnh rằng sứ mệnh của công ty giờ đây được hỗ trợ bởi nguồn vốn từ các nhà đầu tư trên toàn cầu.

Nhìn lại 24 năm phát triển
Phát biểu tại sự kiện, Chủ tịch kiêm Giám đốc Vận hành SpaceX, bà Gwynne Shotwell, đã nhìn lại hành trình 24 năm phát triển của công ty. Bà nhắc lại rằng SpaceX được Elon Musk thành lập với mục tiêu đầy tham vọng là phát triển các tên lửa và tàu vũ trụ có khả năng đưa con người lên Mặt Trăng, Sao Hỏa và xa hơn nữa.

Bà Shotwell điểm lại những cột mốc quan trọng trong lịch sử công ty. Năm 2008, chỉ sáu tuần sau thất bại của chuyến bay Falcon 1 Flight 3, SpaceX đã trở thành công ty tư nhân đầu tiên đưa một tên lửa nhiên liệu lỏng (liquid-fueled rocket) vào quỹ đạo thành công. Hai năm sau, Falcon 9 tiếp tục đạt được thành công tương tự, bác bỏ những nghi ngờ cho rằng công ty không thể phát triển một phương tiện phóng cỡ lớn hoạt động thực tế.

Sau đó, SpaceX tiếp tục hoàn thành nhiều nhiệm vụ mà giới quan sát từng cho là không thể thực hiện, bao gồm việc tiếp cận Trạm Vũ trụ Quốc tế và đưa phi hành gia vào quỹ đạo. Shotwell cũng nhấn mạnh tới nhịp độ phóng hiện nay của công ty, với 165 vụ phóng trong năm vừa qua – một thành tích mà trước đây nhiều người từng cho rằng SpaceX không thể đạt được.

Tiến triển của Starship và năng lực tính toán AI
Bà cũng đề cập đến Starship – hệ thống tên lửa siêu nặng, tái sử dụng hoàn toàn do SpaceX phát triển cho các sứ mệnh tới Mặt Trăng và Sao Hỏa. Theo bà Shotwell, SpaceX đã chế tạo và cho bay thử phương tiện này, đồng thời đã thu hồi và tái sử dụng tầng đẩy thứ nhất. Công ty kỳ vọng sẽ đạt được chuyến bay quỹ đạo hoàn chỉnh (orbital flight) (1) cũng như khả năng thu hồi tầng thứ hai trong tương lai gần.
(1) Orbital flight (chuyến bay quỹ đạo) là chuyến bay mà phương tiện vũ trụ đạt được vận tốc đủ lớn để đi vào quỹ đạo quanh Trái Đất hoặc một thiên thể khác, thay vì chỉ bay lên rồi rơi trở lại.

Ngoài các hoạt động trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, bà Shotwell còn đề cập tới tác động của các thương vụ sáp nhập và mua lại liên quan đến xAI. Bà cho biết tổ chức hợp nhất hiện đang sở hữu hệ thống tính toán đồng bộ quy mô GW lớn nhất trên hành tinh. Theo bà, năng lực này sẽ hỗ trợ các nỗ lực tìm kiếm sự thật và mở rộng hiểu biết của nhân loại về vũ trụ.

Hiện SpaceX có khoảng 22.000 nhân viên trên toàn thế giới. Shotwell tiết lộ rằng hơn một nửa lực lượng lao động đã tham gia đợt IPO bằng cách mua thêm cổ phiếu của công ty, với tổng giá trị đầu tư gần 1 tỷ USD.

Tri ân đội ngũ nhân viên
Gửi lời cảm ơn tới toàn thể nhân viên, bà Shotwell ghi nhận sự kiên trì của đội ngũ SpaceX trong việc vượt qua các thất bại kỹ thuật, những thách thức vận hành và nhiều năm đối mặt với sự hoài nghi từ bên ngoài.

Bà cũng bày tỏ lòng biết ơn đối với gia đình, người bạn đời, con cái, anh chị em và cha mẹ của các nhân viên. Theo Shotwell, chính những người thân này đã đồng hành cùng đội ngũ SpaceX qua những đêm làm việc kéo dài, các thất bại trong phóng tên lửa, các sự cố hạ tầng AI và vô số khó khăn đi kèm với việc xây dựng một công ty công nghệ tiên phong.

Bà Shotwell cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng lớn của Starlink và Starlink Mobile trong việc kết nối những cộng đồng trước đây chưa có khả năng tiếp cận internet. Sau khi gặp gỡ gần 1.000 người trực tiếp và trao đổi với gần 100.000 người khác thông qua các nền tảng viễn thông trong hai tuần trước sự kiện, bà cho biết một điều trở nên rất rõ ràng: bất chấp những thành tựu đã đạt được, SpaceX mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu của hành trình phát triển.

Elon Musk: SpaceX được thành lập dù chỉ có dưới 10% cơ hội thành công
Phần tiếp theo của chương trình là bài phát biểu từ Elon Musk, nhà sáng lập, CEO, Chủ tịch Hội đồng quản trị và Giám đốc Thiết kế của SpaceX. Ông tham gia từ Starbase, bang Texas, nơi hàng nghìn nhân viên và người ủng hộ đang cùng nhau tổ chức lễ kỷ niệm.

Musk ca ngợi Gwynne Shotwell là một trong những thành viên đầu tiên gia nhập SpaceX và là đối tác quan trọng trong suốt lịch sử phát triển của công ty. Nhìn lại những ngày đầu tại một nhà kho ở El Segundo, California, ông cho biết thật khó tin khi một doanh nghiệp nhỏ như vậy giờ đây đã trở thành công ty đại chúng thông qua đợt IPO được mô tả là lớn nhất từ trước đến nay.

Ông thừa nhận rằng vào thời điểm thành lập SpaceX, bản thân chỉ đánh giá khả năng thành công của công ty ở mức dưới 10%. Theo Musk, ông từng nói thẳng với mọi người rằng SpaceX có lẽ sẽ thất bại. Tuy nhiên, ông cho rằng việc thành lập một công ty không gian mới là điều cần thiết nếu nhân loại muốn trở thành một nền văn minh thực sự có khả năng chinh phục không gian.

Sứ mệnh đưa nhân loại trở thành nền văn minh đa hành tinh
Mặc dù thừa nhận các công ty hàng không vũ trụ truyền thống cũng chế tạo những tên lửa chất lượng cao, Musk cho rằng họ không theo đuổi những công nghệ cần thiết để biến loài người thành một nền văn minh đa hành tinh (2).
(2) Nền văn minh đa hành tinh (multiplanetary civilization) là khái niệm chỉ một nền văn minh mà con người không chỉ sinh sống trên Trái Đất mà còn có các cộng đồng tự duy trì trên những thiên thể khác, chẳng hạn như Mặt Trăng hoặc Sao Hỏa.

Ông mô tả sứ mệnh của SpaceX là biến những hình dung trong khoa học viễn tưởng thành hiện thực bằng cách phát triển các hệ thống cho phép con người khám phá và định cư ngoài Trái Đất ở quy mô lớn.

Musk một lần nữa nhấn mạnh mục tiêu dài hạn của công ty là đưa du hành vũ trụ trở thành khả năng dành cho mọi người chứ không chỉ giới hạn ở các phi hành gia chuyên nghiệp. Ông cho biết SpaceX cuối cùng muốn tạo điều kiện để bất kỳ ai mong muốn đều có thể tới Mặt Trăng, Sao Hỏa, các điểm đến khác trong Hệ Mặt Trời và thậm chí xa hơn nữa trong tương lai.

Tương lai truyền cảm hứng cho nhân loại
Kết thúc bài phát biểu, Musk chia sẻ suy nghĩ về tầm quan trọng của việc duy trì niềm tin vào tương lai. Ông cho rằng Trái Đất sẽ luôn tồn tại những vấn đề cần giải quyết và nhân loại cần tiếp tục nỗ lực để khắc phục chúng.

Tuy nhiên, theo Musk, con người cũng cần những mục tiêu đủ lớn để truyền cảm hứng, giúp mọi người háo hức thức dậy mỗi sáng và mong chờ những điều sẽ xảy ra tiếp theo. Ông khẳng định đó chính là tương lai mà SpaceX đang cố gắng xây dựng.

Để xem các tin bài khác về “SpaceX”, hãy nhấn vào đây.

 

Nguồn: Forbes