MỸ – Một trung tâm gia công CNC mới kết hợp với robot cấp phôi và gắp lấy chi tiết có thể giúp nhà máy tăng năng lực sản xuất để đáp ứng các đơn hàng đã nhận. Tuy nhiên, người quản lý cần tính toán nhà máy phải bỏ ra bao nhiêu tiền để mua, lắp đặt và vận hành hệ thống trước khi tiền thu từ các đơn hàng bổ sung đủ để trang trải chi phí.
Những điểm nổi bật – Cụm sản xuất trong mô hình bổ sung khoảng 750 chi tiết đạt yêu cầu mỗi tháng, nhưng dự báo này phải được xác thực bằng thử nghiệm thời gian chu kỳ cho công việc cụ thể và kiểm tra năng lực xử lý chi tiết, kiểm tra chất lượng và xuất hàng. – Ngân sách dự án 340.000 USD bao gồm cụm thiết bị theo cấu hình, chuẩn bị mặt bằng, dụng cụ, lập trình và đào tạo; khoản dự trù cho máy chỉ mang tính tạm thời, không phải báo giá của nhà cung cấp. – Khi hệ thống mới hoạt động ổn định và giúp doanh thu tăng 75%, nhà máy còn lại 9.250 USD mỗi tháng từ doanh thu tăng thêm sau khi trừ chi phí sản xuất biến đổi, chi phí nhân sự và hỗ trợ, cùng khoản trả góp thiết bị. Nếu doanh thu chỉ tăng 50%, số tiền còn lại sau khi trừ các khoản này chỉ là 500 USD mỗi tháng. – Với điều kiện khách hàng thanh toán sau xuất hàng một tháng, nhu cầu tiền mặt cao nhất của dự án đạt 194.000 USD, và dòng tiền lũy kế được thu hồi vào tháng thứ 25 theo các giả định đã nêu. – Nếu việc chạy thử và đưa vào vận hành chậm một tháng, nhu cầu tiền mặt cao nhất tăng lên 211.000 USD và thời điểm thu hồi chuyển sang tháng thứ 28, cho thấy sự cần thiết phải bảo vệ khoản dự phòng hoạt động của nhà máy hiện hữu.
Chủ nhà máy đã có được thêm ba hợp đồng. Đó là tin tốt. Tại khu vực sản xuất, toàn bộ thời gian gia công hiện có đều đã được bố trí cho công việc. Đưa thêm công việc vào lịch đồng nghĩa với việc phải lùi ngày giao hàng của một khách hàng khác, trả tiền thuê gia công bên ngoài hoặc mua thiết bị.
Nguồn ảnh: AI tạo
Trong nhà máy giả định này, một trung tâm gia công CNC mới kết hợp với robot cấp phôi và gắp lấy chi tiết có vẻ là hướng đi phù hợp. Chủ nhà máy lập kế hoạch doanh thu tăng 75% sau khi cụm thiết bị đạt trạng thái sản xuất ổn định. Trước khi ký đơn đặt mua, ông cần gắn dự báo đó với lịch sản xuất: Cụm thiết bị có thể xuất thêm bao nhiêu chi tiết đạt yêu cầu, và phải mất bao lâu để công việc đó bắt đầu mang tiền trở lại doanh nghiệp?
Đó là điểm khởi đầu hữu ích. Các hợp đồng giải thích vì sao ông muốn mua máy. Chúng không trả tiền cho việc lắp đặt máy.
Mua máy móc có năng lực sản xuất phù hợp với nhu cầu đơn hàng Trong bài toán lập kế hoạch này, nhà máy hiện xuất 1.000 chi tiết đạt yêu cầu mỗi tháng với giá bán trung bình 100 USD, tạo ra doanh thu hằng tháng 100.000 USD. Thiết bị được dùng làm cơ sở tính toán là trung tâm gia công Haas VF-2SSYT kết hợp với bàn xoay TRT160 và robot Package-1.
Dự báo bắt đầu từ một ca làm việc tám giờ trong 20 ngày làm việc: tổng cộng 160 giờ theo lịch. Dành 20% thời gian cho thiết lập gia công, thay dụng cụ, bảo trì và các gián đoạn sẽ còn 128 giờ sản xuất hữu ích. Với chu kỳ kết hợp gia công và xử lý chi tiết là 10 phút cùng tỷ lệ đạt yêu cầu 98%, sản lượng thu được khoảng 753 chi tiết đạt yêu cầu. Chủ nhà máy làm tròn xuống 750 chi tiết, tương đương doanh thu bổ sung 75.000 USD mỗi tháng. Tổng doanh thu của nhà máy đạt 175.000 USD, tăng 75%.
Đây là phép tính phục vụ lập kế hoạch cho công việc cụ thể, không phải mức sản lượng do công ty Haas công bố. Thử nghiệm thời gian chu kỳ trên các chi tiết dự kiến gia công phải xác định liệu có thể đạt mức 10 phút với dụng cụ, đồ gá và trình tự nạp phôi đã chọn hay không. Các chi tiết cần phù hợp với bàn xoay, không gian làm việc và giới hạn thao tác của robot. Sản lượng trên được tính theo một ca làm việc tám giờ mỗi ngày, chưa tính khả năng vận hành tự động qua đêm.
Chủ nhà máy và quản lý sản xuất cần cùng nhà cung cấp xem xét các nhóm chi tiết thực tế. Họ cũng cần có đủ năng lực kiểm tra chất lượng, loại bỏ ba via và xuất hàng cho 750 chi tiết bổ sung. Bộ phận mua hàng và kế toán phải xác nhận khả năng cung ứng vật liệu, lịch giao hàng được khách hàng xác nhận và điều khoản thanh toán. Nếu bất kỳ nội dung kiểm tra nào không đáp ứng, dự báo phải được điều chỉnh giảm trước khi việc mua thiết bị được phê duyệt. Lập sơ đồ toàn bộ lộ trình sản xuất trong nhà máy giúp làm rõ những mối quan hệ phụ thuộc đó. Chương trình đối tác mở rộng sản xuất (Manufacturing Extension Partnership) thuộc viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Hoa Kỳ (NIST – National Institute of Standards and Technology) mô tả việc lập sơ đồ dòng giá trị là một cách trực quan hóa dòng vật liệu và thông tin, xác định vấn đề và lập kế hoạch cải tiến giữa các bộ phận.
Máy móc chỉ là một phần của khoản đầu tư Ngân sách dự án giữ mức trần chi tiêu 340.000 USD: 300.000 USD cho cụm máy, bàn xoay và robot theo cấu hình; 15.000 USD cho di chuyển, lắp đặt thiết bị nặng, các hệ thống điện, khí và tiện ích kỹ thuật cùng công tác chuẩn bị mặt bằng; 15.000 USD cho dụng cụ và thiết bị gá kẹp bổ sung phục vụ công việc cụ thể; và 10.000 USD cho lập trình ứng dụng, chạy thử xác nhận và đào tạo. Robot đã được tính trong khoản dự trù cho cụm thiết bị, không được cộng thêm lần thứ hai vào giá máy theo gói.
Để tham khảo, công ty Haas niêm yết giá bán lẻ 237.773 USD cho gói VF-2SSYT/TRT160/robot. Khoản dự trù 300.000 USD cho cụm thiết bị là mức trần tạm thời cao hơn giá tham chiếu đó, không phải báo giá của nhà cung cấp. Cần thay khoản này bằng đề xuất cấu hình hiện hành và giá giao đến nhà máy; phần dự trù không sử dụng sẽ làm giảm mức đầu tư.
Đây là các khoản dự trù giả định của nhà máy cho dự án. Trước khi cam kết, chủ nhà máy cần có văn bản xác định phạm vi cung cấp, làm rõ bên nào cung cấp bộ kẹp robot, hệ thống che chắn an toàn, đồ gá, phần mềm và công việc chạy thử, đưa vào vận hành. Thuế, cước vận chuyển và các khoản phí áp dụng khác phải được tính trong phạm vi cung cấp hoặc ngân sách. Một hạng mục chưa được tính đến sẽ cần thêm tiền mặt, dù có vẻ nhỏ so với giá máy.
Ở đây, khoản tài trợ thiết bị cung cấp 240.000 USD cho việc mua thiết bị. Nhà máy tự chi 100.000 USD còn lại ngay từ đầu. Mô hình dòng tiền sử dụng khoản thanh toán tài trợ 5.000 USD mỗi tháng, bắt đầu từ tháng lắp đặt. Các đề xuất thực tế phải nêu rõ thời hạn, phí, tổng số tiền phải trả và bất kỳ khoản thanh toán cuối kỳ nào trước khi chủ nhà máy có thể đánh giá chi phí vay vốn. Một danh mục kiểm tra về tài trợ thiết bị được công bố trên trang web của cơ quan Quản lý Doanh nghiệp nhỏ Hoa Kỳ (SBA – U.S. Small Business Administration) cũng khuyến nghị so sánh lãi suất, điều khoản thuê, phí và các lựa chọn hiện có, thay vì mặc định ngân hàng hoặc nhà sản xuất máy móc đưa ra điều kiện tốt nhất.
Ngân sách hoạt động bổ sung 12.000 USD mỗi tháng cho chi phí nhân sự và hỗ trợ, bắt đầu phát sinh ngay. Chi phí sản xuất biến đổi chiếm 65% doanh thu bổ sung. Những chi phí này bao gồm vật liệu, vật tư tiêu hao tăng thêm và các khoản chi khác thay đổi theo sản lượng; khoản dự trù nhân sự được tính riêng. Các chi phí hiện hữu của nhà máy vẫn nằm trong dự báo hoạt động kinh doanh hiện tại.
Để lô hàng đầu tiên tạo ra giá trị Giả sử việc lắp đặt diễn ra thuận lợi. Tháng đầu tiên được dành cho lắp đặt, chạy thử và đưa vào vận hành. Doanh thu bổ sung đạt 20.000 USD trong tháng thứ hai, 45.000 USD trong tháng thứ ba và 75.000 USD trong tháng thứ tư. Sau đó, nhà máy duy trì mức doanh thu bổ sung hằng tháng này.
Ở sản lượng dự kiến, doanh thu tăng thêm 75.000 USD tạo ra 26.250 USD sau khi trừ chi phí biến đổi. Trừ khoản dự trù 12.000 USD cho nhân sự và hỗ trợ, còn lại 14.250 USD trước các khoản thanh toán tài trợ. Sau khoản thanh toán 5.000 USD, phần mở rộng đóng góp 9.250 USD tiền mặt mỗi tháng khi tiền thu từ khách hàng đã bắt kịp lượng hàng xuất.
Nếu doanh thu tăng 50%, phép tính trở nên eo hẹp hơn. Doanh thu tăng thêm 50.000 USD tạo ra 17.500 USD sau khi trừ chi phí biến đổi, chỉ còn 500 USD sau khi trừ cùng khoản dự trù 12.000 USD và khoản thanh toán 5.000 USD. Chủ nhà máy cần hiểu mức tiền dư ít ỏi này trước khi cho rằng phương án doanh thu tăng 50% vẫn bảo đảm khả năng tài chính.
Doanh thu hằng tháng cần thiết để trang trải hai nghĩa vụ chi tiền đó là khoảng 48.600 USD: lấy 17.000 USD chia cho tỷ lệ số dư đảm phí 35%. Phép tính này giả định khách hàng thanh toán và chi phí phát sinh đúng như ngân sách. Nó không cho biết khi nào tiền thực sự về doanh nghiệp.
Theo dõi khoảng thời gian một tháng từ xuất hàng đến thu tiền Trong ví dụ này, khách hàng thanh toán vào tháng tiếp theo, trong khi chi phí sản xuất được thanh toán ngay trong tháng xuất chi tiết. Vì vậy, tháng thứ hai ghi nhận doanh thu bổ sung 20.000 USD nhưng chưa thu được tiền từ công việc đó. Nhà máy thanh toán 13.000 USD chi phí biến đổi, 12.000 USD chi phí nhân sự và hỗ trợ, cùng khoản thanh toán tài trợ 5.000 USD. Thêm 30.000 USD rời khỏi tài khoản ngân hàng.
Vấn đề chênh lệch thời điểm này tiếp tục khi sản xuất tăng lên. Trong tháng thứ ba, nhà máy thu 20.000 USD trong khi chi phí và các khoản thanh toán là 46.250 USD. Trong tháng thứ tư, nhà máy thu 45.000 USD trong khi phải chi 65.750 USD. Đến cuối tháng thứ tư, dự án đã sử dụng 194.000 USD tiền mặt của nhà máy, bao gồm khoản vốn tự bỏ ra ban đầu 100.000 USD.
Số tiền đó gần gấp đôi khoản tiền chủ nhà máy đã chi lúc đầu.
Khoản tài trợ có thể trang trải phần tiền mua thiết bị còn lại, trong khi toàn bộ nhu cầu tiền mặt phục vụ hoạt động này vẫn do nhà máy tự đáp ứng.
Bảng 1 phân biệt ba cột mốc. Tháng thứ ba tạo ra số dư hoạt động dương sau khi trừ chi phí nhân sự và hỗ trợ bổ sung. Tháng thứ năm tạo ra dòng tiền hằng tháng dương đầu tiên sau các khoản thanh toán tài trợ. Dòng tiền lũy kế của dự án cuối cùng chuyển sang dương vào tháng thứ 25, với giả định doanh thu bổ sung tiếp tục duy trì ở mức 75.000 USD mỗi tháng.
Các điều khoản thanh toán cần được chú ý trước khi xuất lô hàng đầu tiên. Nếu khách hàng yêu cầu phê duyệt kết quả kiểm tra trước khi bắt đầu tính thời hạn thanh toán hóa đơn, việc xuất hàng trong tháng thứ hai có thể không đồng nghĩa với thu tiền trong tháng thứ ba. Bộ phận kế toán cần xác nhận với khách hàng về mốc bắt đầu tính thời hạn đó. Sau đó, chủ nhà máy có thể so sánh ngày thu tiền thực tế với các ngày phải thanh toán cho nhà cung cấp vật liệu và người lao động.
Đây là những thước đo khác nhau. Chỉ tiêu hoạt động không bao gồm khấu hao và lãi vay, còn phép tính dòng tiền bao gồm các khoản trả nợ gốc. Tháng thứ 25 đánh dấu thời điểm thu hồi số tiền mặt nhà máy đã ứng ra theo cơ cấu tài trợ này, không phải thời điểm trả hết toàn bộ dư nợ hay kết quả tính lợi nhuận sau thuế.
Bảng 1. Nguồn ảnh: công ty Excel Capital Management
Bảo đảm nguồn tiền cho nhà máy hiện hữu Bảng 2 cho thấy 340.000 USD được sử dụng vào đâu và vì sao nhà máy cần có sẵn 194.000 USD tiền mặt trước khi bắt đầu thu hồi. Khoản tiền đó phải được xem xét cùng với dự báo hoạt động kinh doanh hiện tại. Không thể đồng thời dùng khoản này làm dự phòng cho tiền lương thường kỳ, tiền thuê, hóa đơn nhà cung cấp và các khoản thanh toán cho thiết bị cũ của nhà máy.
Kịch bản chạy thử và đưa vào vận hành chậm một tháng là phép kiểm tra thứ hai hữu ích. Nếu lộ trình tăng doanh thu và chi phí biến đổi cùng lùi lại, nhưng chi phí nhân sự, hỗ trợ và các khoản thanh toán tài trợ vẫn tiếp tục, sự chậm trễ sẽ làm phát sinh thêm 17.000 USD. Nhu cầu tiền mặt cao nhất tăng lên 211.000 USD, với thời điểm thu hồi chuyển sang tháng thứ 28. Các khoản phạt từ nhà cung cấp, việc gia công lại hoặc phí tích hợp bổ sung sẽ tiếp tục làm thay đổi kết quả đó.
Bảng 2. Nguồn ảnh: công ty Excel Capital Management
Trước khi phát hành đơn đặt mua, chủ nhà máy cần chỉ định người chịu trách nhiệm cho những giả định còn lại. Bộ phận sản xuất chịu trách nhiệm về lịch sản lượng. Bộ phận mua hàng chịu trách nhiệm về phạm vi cung cấp thiết bị và ngày thanh toán cho nhà cung cấp. Bộ phận kế toán chịu trách nhiệm về dự báo thu tiền và số dư tiền mặt hằng tuần. Cũng cần có người xác nhận rằng công việc khách hàng đã hứa giao là nhu cầu đã được đưa vào lịch, chứ không phải ước tính về những gì khách hàng có thể mua.
Các hợp đồng mới khiến khoản đầu tư này đáng được xem xét. Để phê duyệt trên cơ sở thực tế, vẫn cần đặt ba con số trên cùng một trang: năng lực sản xuất tạo ra sản phẩm có thể bán, lượng tiền mặt cần thiết trong suốt giai đoạn tăng sản lượng và các khoản tiền thu về để đáp ứng nghĩa vụ thanh toán. Nếu những con số đó phù hợp với nhau, chủ nhà máy có thể bổ sung máy khi đã biết việc mở rộng sẽ cần những gì từ phần còn lại của nhà máy.
Để xem các tin bài khác về “Mở rộng sản xuất”, hãy nhấn vào đây.
Nguồn: American Machinist